Op de barricades tegen fatshaming

Onlangs ontstond er flink wat ophef over Nike. Het sportmerk introduceerde de plussize paspop met als doel de ‘diversiteit en inclusiviteit van sport te vieren’. De meeste reacties hierop waren lovend, maar er kwam ook kritiek. En die kritiek maakte mij strijdlustig. Samen met een aantal mensen van de online Body Positivity community haalde ik kranten, radioprogramma’s en uiteindelijk zelfs de televisie.

‘Ze heeft obesitas en ziet er niet uit als iemand die daadwerkelijk sport. Ze is, waarschijnlijk, in een voorstadium van diabetes en heeft binnenkort een nieuwe heup nodig’, schreef een Engelse journalist van The Telegraph over de dikke paspop van Nike.
Ik was wél blij met de paspop en deelde de foto trots op mijn Instagram. Blij met verandering, blij met diversiteit, blij om mijn lijf in een showroom te zien met prachtige sports wear eromheen gedrapeerd, blij dat de wereld in dit opzicht aan het veranderen is. Vol goede moed toog ik richting sportschool in een nauwsluitende legging en een kleurrijke tanktop maat XXL.

fatshaming vol magazine

Slap in the face
Die avond krijg ik een slap in the face. Nietsvermoedend zit ik met een bord pasta op schoot voor de televisie als daar ineens de dikke paspop van Nike in beeld komt. RTL Boulevard heeft er een item over gemaakt. Waar ik eerst nog denk ‘YES, hoe meer mensen dit gaan zien, hoe beter’, vergaat de vreugde mij al bij de eerste zin die wordt uitgesproken: ‘Tja, aan de ene kant wil je niemand uitsluiten omdat die echt een maat meer heeft, alleen dit (de paspop, red.) is niet echt meer een maatje méér,’ begint presentatrice Olcay Gulsen haar relaas. Host van de avond Caroline Tensen doet er nog een schepje bovenop: ‘Precies, je hebt een maatje meer, dat zien we bij plussize modellen op de catwalk en in magazines tegenwoordig, prachtig zijn ze. Maar dit is echt wel gewoon…’ Olcay vult aan: ‘Ik denk dat dit toch zéker wel maat 48/50 is…’

Beter iets wijds
Vervolgens kaarten de dames aan dat het toch wel een erg groot verschil is om een XS model en een supersized model naast elkaar in de showroom te zetten zoals in de Nike flagship store in Londen. Olcay slingert nog even de beeldbuis op dat ze het hoogst onwaarschijnlijk acht dat mensen met de maat van deze paspop fit genoeg zijn om überhaupt te kunnen sporten. De heren in de studio sputteren wat tegen, waarvoor dank en hulde! Waarna Caroline het item afsluit met de genadeklap: ‘Maar als je toch zo dik bent als die paspop, dan moet je misschien ook wel helemaal niet in deze kleding willen sporten. Dan kun je beter iets wijds aantrekken!’

fatshaming vol magazine
fatshaming vol magazine

Morele overgewichtspaniek
Ik zit wat verslagen op de bank en kan een traan niet onderdrukken. Het is precies deze houding op nationale televisie die er in mijn ogen voor zorgt dat het stigma rondom dikke mensen in stand wordt gehouden. Het is precies deze houding die maakt dat dikke mensen zich in de sportschool letterlijk en figuurlijk te veel voelen.
Ooit las ik in Psychologie Magazine de term ‘morele overgewichtspaniek’. Door deze morele paniek worden dikke mensen blootgesteld aan een boel vijandigheid. Dikke mensen zijn volgens de maatschappij lui, onwetend, hebben het zelf uit de hand laten lopen en/of hebben geen wilskracht om iets aan hun gewicht te doen.

fatshaming vol magazine

Dik niet per definitie ongezond
Ook zouden mensen met overgewicht gevoeliger zijn voor hart- en vaatziekten en diabetes, zodat deze groep een grote kostenpost zou zijn voor de volksgezondheid. Niemand schijnt dat te betwisten, maar uit onderzoek van Katherine Flegal van de Centers of Disease Control and Prevention(CDC) voor de New England Journal of Medicine blijkt dat mensen met obesitas weliswaar gevoeliger zijn voor deze aandoeningen, maar dat het sterftecijfer binnen deze aandoeningen onder deze groep lager ligt dan onder mensen met een gezond BMI. Iets dat heel veel mensen niet zullen weten en toch een ander licht werpt op deze discussie.
Ik heb het al heel vaak aangekaart en velen met mij: dik zijn betekent niet per definitie dat je ongezond bent. In een eerder stuk voor VOL magazine haalde ik een talk aan van Danielle Heemskerk van Bureau Body Positive. Danielle is leerpsychologe en expert lichaamsbeeld en eetbuien die vertelde dat de risico’s van overgewicht sterk worden overdreven. Natuurlijk is het belangrijk om gezond te zijn. Maar het gaat vooral om de balans tussen lijf en hoofd.

Op de barricades!
Mijn verslagenheid maakte plaats voor strijdlust: op de barricades! Dit kon niet en dat moest de wereld weten! Via social media uitte ik mijn ongenoegen en ik was duidelijk niet de enige. De afgelopen jaren ben ik deel uit gaan maken van de online body positivity community en heb daar een aantal heel fijne mensen om me heen verzameld. Zij sprongen met mij op de barricades en samen haalden we kranten, radioprogramma’s en uiteindelijk zelfs de televisie. We mochten aanschuiven bij PAUW en deden daar ons – veel te korte – verhaal.
Na en tijdens dit hele mediacircus, waar ik Olcay en Caroline eigenlijk stiekem heel dankbaar voor ben, stonden mijn social kanalen roodgloeiend. Er bleven berichten binnenkomen en die waren over het algemeen eensgezind en positief: ‘Het kon niet wat hier gebeurde’ was de collectieve boodschap.

Schadelijk en pijnlijk
Toch kreeg ik ook een boel berichten met de strekking: Maar Suus, je kunt het ook van je af laten glijden, er niet te lang bij stilstaan, je niet druk maken en gewoon doorgaan met je leven. Ja, dat had gekund. Maar dat is niet wat ik wil en ik ben van mening dat we dat ook met zijn allen niet moeten willen. Ik hecht namelijk waarde aan het feit dat deze mening op nationale televisie wordt verkondigd. Een mening die schadelijk is voor een hele groep mensen en die door nog eens zoveel mensen gehoord wordt. Door deze mening wordt tolerantie aangaande diversiteit weer tien stappen terug geslingerd. Dat televisiepersoonlijkheden dergelijke boodschappen uitdragen is schadelijk en pijnlijk. Ze hebben een publieke functie die verantwoordelijkheid met zich meebrengt.
Je kunt het naast je neerleggen ja, maar je kunt ook strijden en een tegengeluid laten horen. Zo komen we misschien nog eens ergens. Als feministe Aletta Jacobs de mindset had gehad om alles van zich af te laten glijden, hadden vrouwen nu vast nog geen stemrecht gehad…

Dit artikel verscheen eerder op www.VOL-magazine.nl

Geef een reactie